نظام اقتصادی برده داری اینطوریه که مردم انقدری فقیرن که با حداقل چیزی که از ارباب میگیرن امرار معاش میکنن. در حد غذایی اندک تا زنده بمونن و کار کنن و سرپناهی که از شر باد و باران در امان نگهشون داره و لباسی که پوشیده نگهشون داره... برده اختیاری هم نداره که اربابشو عوض کنه. ارباب هم از برده گاهی اوقات سوء استفاده میکنه. بر خلاف این فیلمهایی که برده رو همش با شلاق خوردن و غل و زنجیر نشون میدن، معمولا برده خیلی هم از شرایطش بدش نمیاد. تو جامعه بسیار فقیر اگه اون آدم برده یه اربابی نباشه هیچ کسی نیست که شکمشو سیر کنه و از گشنگی تلف میشه. تبعضی جاها وقتی طرف 7 سال برده بود، خودبه خود آزادش میکردن. وقتی برده خودش نمیخاست از پیش ارباب برده یه حلقه به گوشش مینداختن و میشد غلام حلقه به گوش اون خونه. بچه هاشم تو همون خونه به دنیا میومد و میشد غلام خانه زاد. یعنی خیلی هم با بی میلی نبوده.
حالا تو شرایط کنونی که دستمزد ها به حداقل رسیده به طوری که فقط کفاف وعده های غذایی و خرید لباس حداقلی و اجاره خانه ای محقر و حداقلی رو میده، از طرف دیگه کارگر و کارمند نمیتونه از شغلش بیاد بیرون چون بیرون هیچ شغلی وجود نداره و بسیار دیدیم وقتی کارفرما کارگری رو اخراج میکنه، کارگر درجا خودکشی میکنه... به عبارت دیگه کارگر و کارمند قدرت عوض کردن ارباب خودشو هم نداره. از این که یه جایی کار میکنه و حداقل ها رو هم میگریه راضیتر هم هست که بیکار بشه. کارگر و کارمند گاهی اوقات کارای شخصی رئیس رو هم انجام میده، حالا درسته نه هر کاری ولی وقتی جامعه فقیر باشه هر کاری رو هم انجام میده. مثل این دخترای منشی که گاهی نیازای رئیس رو هم برآورده میکنن. سوء استفاده از فقر طرفه دیگه... تو بعضی شرکتا وقتی بابائه بازنشسته میشه میتونه یه بچشم به جا خودش استخدام بکنه. شبیه همون غلام خانه زاد... خب... این نظام اقتصادی چه فرقی با برده داری میکنه؟ همونه دیگه
به عبارت دیگه نظام برده داری معلول فقر عمومی جوامع در سده های پیشین بوده و با ایجاد حداقل توسعه اقتصادی از 200-300 سال پیش به این طرف، برده داری هم به صورت خیلی طبیعی حذف شد. یعنی این که حالا برای جامعه به صرفه این بود که کارگرها-بردهها بتونن به جاهایی برن که کارایی بیشتری داشته باشن... بعضیا میگن چرا اسلام برده داری رو ملغی نکرد و باهاش مخالفت نکرد؟ بدیهیه چون امکان ملغی شدنش نبود و فقر عمومی اون نظام اقتصادی رو میسازه و امکان حذفش نبود. تازه اسلام خیلی هم رو حقوق برده ها تاکید کرده و تا جای ممکن سعی میکنه از بدیهای این پدیده کم کنه... ولی ازین حرفا گذشته حالا هم اگه جامعه ای به سمت فقیر شدن حرکت کنه اون نظام شاید اسمش برنگرده ولی مناسبات و رسمش به صورت خیلی طبیعی برمیگرده. جاده یه طرفه نیست. الانم که تا حدودی تو جامعه خودمون شاهدش هستیم.
برچسب:
نویسنده: مینا صالحپور